Je bedrijf klaarmaken voor verkoop: een tijdlijn van vijf jaar

Je bent 58. Over een jaar of vijf wil je het rustiger aan doen, en het liefst verkoop je het bedrijf dan aan iemand die het goed voortzet. Vijf jaar voelt ver weg. Er is altijd een drukkere maand, een grotere klant, een vacature die eerst moet.

Toch is vijf jaar eerder krap dan ruim. Volgens de KVK duurt een bedrijfsoverdracht meestal vijf tot zeven jaar. De meeste tijd zit niet in het zoeken van een koper, maar in de voorbereiding. Hieronder een tijdlijn die je kunt aanpassen aan je eigen situatie.

Jaar vijf voor de verkoop: weten wat je wilt

Begin bij jezelf. De KVK raadt aan eerst je doelen helder te krijgen. Wat moet de verkoop je opleveren om van te leven? Wil je dat het bedrijf in de familie blijft, naar een medewerker gaat of naar een externe koper? Wil je nog een tijd blijven meewerken?

In dit jaar doe je ook een eerste nulmeting: wat is het bedrijf nu ongeveer waard, en waar zitten de zwakke plekken? Laat een adviseur een indicatieve waardering maken. Niet om te verkopen, maar om te weten waar je vandaan komt.

Jaar vier en drie: het bedrijf sterker maken

Dit zijn de jaren waarin je de meeste waarde toevoegt. De KVK noemt bij het verkoopklaar maken onder meer het management, de interne organisatie, de financiële huishouding en de fiscale en juridische structuur. Je rendement of je solvabiliteit verbeteren kan volgens de KVK drie tot vijf jaar duren.

Vier werkterreinen:

• Minder afhankelijk van jou. In een kleiner bedrijf ben jij vaak het gezicht. Draag taken, klantcontacten en beslissingen over aan je team.
• Cijfers die kloppen. De KVK raadt een koper aan de jaarrekeningen van minimaal drie jaar te bekijken. Een koper wil cijfers zien die op tijd klaar zijn, aansluiten en zonder grote verrassingen. Privékosten in de zaak, onduidelijke posten en schommelende marges halen de prijs omlaag.
• Structuur en contracten. Fiscale wijzigingen moeten een aantal jaren voor de overdracht zijn afgerond, zegt de KVK. Denk aan je rechtsvorm of een holding, maar ook aan huurcontracten, klantcontracten en afspraken met medewerkers die op papier moeten staan.
• Spreiding. Hangt een groot deel van de omzet aan één klant, dan is dit het moment om dat af te bouwen.

Jaar twee: de verkoop voorbereiden

Nu wordt het concreter. De KVK adviseert om het bedrijf te laten waarderen en een overdrachtsplan op te stellen. Daarin staan onder meer de aanleiding, de kenmerken van het bedrijf, sterke punten en verbeterpunten, het profiel van de gewenste koper, je adviseurs en je onderhandelingsstrategie.

Stel ook je team van adviseurs samen. De KVK noemt onder meer een adviseur bedrijfsoverdracht, accountant, belastingadviseur, jurist, notaris en waarderingsdeskundige. Elk heeft een eigen specialisme. Kies ze nu, niet als er al een koper aan tafel zit.

Jaar één: kopen en verkopen

Dan begint het traject dat de KVK in zes stappen beschrijft: doelen, verkoopklaar maken, koper zoeken, onderhandelen en tekenen, de overdracht zelf, en de periode erna. Als je de jaren hiervoor goed hebt benut, zijn de eerste twee stappen al grotendeels gedaan.

Ondernemersplein beschrijft de rest van het proces: een verkoopmemorandum, een geheimhoudingsverklaring voor geïnteresseerden, een intentieverklaring, een boekenonderzoek door de koper en een koopovereenkomst. Je hebt als verkoper een mededelingsplicht: je moet de koper juist informeren. Ondernemersplein noemt het een ingewikkeld proces en raadt begeleiding door een adviseur aan.

Een voorbeeld

Een groothandel in technische onderdelen met vijftien medewerkers. De eigenaar is de enige die de grote inkoopcontracten onderhandelt. Twee van de vijf grootste klanten zijn persoonlijke relaties.

• Jaar vijf: waardering laten maken, doel vastgesteld: verkoop aan een externe koper.
• Jaar vier: een inkoper aangenomen die de contracten overneemt.
• Jaar drie: klantcontact bij de grote klanten overgedragen aan de accountmanager, maandcijfers binnen tien werkdagen klaar.
• Jaar twee: overdrachtsplan, adviseurs gekozen, structuur aangepast na advies.
• Jaar één: koper gezocht en gevonden.

De koper ziet een bedrijf dat draait zonder de eigenaar. Dat is precies waar die voor betaalt.

Je verkoopt je bedrijf niet in het laatste jaar. Je verkoopt het in de vier jaren daarvoor.

Zo begin je deze week

1. Schrijf op in welk jaar je wilt verkopen en wat de verkoop je minimaal moet opleveren.
2. Noteer de drie dingen die nu alleen via jou lopen en die een koper als risico zou zien.
3. Maak een afspraak met je accountant voor een eerste indicatieve waardering, en vraag welke fiscale of juridische punten tijd nodig hebben. Laat elke stap toetsen door je adviseur.

In Aivio

In Koers zie je met Waardering wat je bedrijf vandaag waard is en welke keuzes die waarde laten bewegen.